فیلتر کربن اکتیو، فیلتری بسیار مهم در جذب آلاینده‌های شیمیایی است. در صورتی که به دنبال خرید یک دستگاه تصفیه هوا مناسب بودید، ممکن است نام این فیلتر را بارها شنیده‌اید. به طور تقریبی در تمامی دستگاه‌های تصفیه هوا باکیفیت، فیلتر کربن اکیتو مورد استفاده قرار می گیرد.

این فیلتر تنها راه موثر به منظور جذب آلاینده‌های شیمیایی، بوها و گاز‌ها در دستگاه‌های تصفیه هوا به شمار می روند. به عنوان نمونه این فیلتر قادر است ترکیباتی نظیر:
فرمالدهید، نیتورژن دی اکسید، کربن دی اکسید را تصفیه کند. البته این فیلتر هیچگاه به تنهایی در دستگاه‌های تصفیه هوا مورد استفاده واقع نمی شود و به طور معمول به عنوان مکملی برای فیلتر هپا مطرح می‌شود.

این فیلتر در دستگاه‌های تصفیه آب نیز استفاده می‌شود تا موادی سموم شیمیایی و کلر را از آب حذف نماید.

ساختار فیلتر کربن اکتیو

جنس این فیلتر از چوب، زغال یا پوسته میوه هایی مانند نارگیل یا گردو می باشد. ضمن اینکه در فیلتر های باکیفیت از ماده ای به نام زئولیت نیز استفاده می شود.

در این نوع فیلتر، کربن‌های ریز با پیوستن به یکدیگر بلوک‌هایی را تشکیل داده اند. در واقع فیلترهای کربن اکتیو شکلی از کربن هستند که در فرآیند تولید با به وجود آوردن منفذ های متعدد آماده جذب ذرات آلاینده شدند.

کربن اکتیو سطح وسیعی از این منفذ‌های متعدد دارد که مواد شیمیایی پس از واکنش، به آن‌ها می‌چسبند و شرایط ورود مجدد آن‌ها به محیط وجود ندارد.

ترکیبات آلی فرار که با نام VOC شناخته می‌شوند، یکی از مواد شیمیایی است که به راحتی به وسیله این نوع فیلتر در دستگاه تصفیه هوا جذب می‌شود.

تفاوت کربن و کربن فعال

هنگامی که چوب کاملا سوخته می‌شود، چیزی جز ماده‌ای سیاه رنگ که در واقع همان زغال چوب است باقی نمی‌ماند. کربن در واقع همین زغال چوب یا دود است.

کربن هنگامی به اصطلاح «فعال» می‌شود که با حرارت آماده‌ی جذب مولکول‌های گاز می‌شود. در این پروسه کربن با پخته شدن شکننده می‌شود و بدین گونه ناخالصی‌های موجود در آن از بین می‌رود.

به طور معمول پخته شدن کربن با کربن دی‌ اکسید، بخار یا حرارت مستقیم صورت می‌گیرد. معمولا کربن اکتیو بعد از جذب ذرات آلاینده و تمام شدن ظرفیتش به چرخه‌ی صنعت باز نمی گردد. چون پختن مجدد کربن، هزینه و خطرات بسیار زیادی به همراه دارد.

کاربرد های فیلتر کربن اکتیو

استفاده از این نوع فیلتر به سال‌های بسیار دور باز می گردد. به زمان‌هایی که مصریان باستان از آن به عنوان ماده‌ای ضد عفونی کننده در علم پزشکی استفاده می‌کردند.

همینطور در قرن‌های 16 تا 18 کسانی که با کشتی به سفرهای دور و دراز می‌رفتند، برای تصفیه آب از این ماده بهره می‌بردند. در سال های ابتدایی 1900، از این نوع فلیتر ها به عنوان ماده ای به منظور تصفیه آب استفاده می شد.

پس از آن با آغاز جنگ جهانی دوم از کربن اکتیو در ماسک سربازان برای حفاظت از آن ها و  تصفیه آب و هوا استفاده شد. امروزه نیز این فیلتر از کاربردهای متنوعی برخوردار است.

مهم ترین کاربرد آن، استفاده از این فیلتر در دستگاه‌های تصفیه هوا است. همانطور که گفته شد از این فیلتر برای جذب آلاینده‌های شیمیایی در کنار فیلتر هپا که وظیفه جذب ذرات آلاینده بسیار کوچک را برعهده دارد، مورد استفاده قرار می گیرد.

خوب است بدانید که در دستگاه‌های تصفیه آب نیز از این فیلتر استفاده می‌شود. دستگاه‌های تصفیه آب از فیلترهای گوناگونی مانند فیلتر مواد معدنی، ممبران و کربن اکتیو استفاده می‌کند.

این فیلتر در صتعت پزشکی و درمانی نیز از سال‌های بسیار دور کاربرد داشته است علاوه بر موارد ذکر شده در بازیافت طلا، صنعت خودرو و تولید مواد خوراکی نیز از کاربرد هایی برخوردار می باشد.

نحوه عملکرد فیلتر کربن اکیتو

اگرچه احتمال دارد  تصور کنید مکانیزم عملکرد این فیلتر دشوار است، اما اینگونه نیست. با عبور جریان هوا با عبور از فیلتر کربن اکتیو، تمام آلاینده‌های شیمیایی در منفذ های فیلتر گرفتار می‌شود و از طرف دیگر هوای تمیز به محیط برمی‌گردد.

فیلترهایی که در دستگاه‎‌های تصفیه آب نیز استفاده می‌شوند، از عملکرد مشابهی برخوردارند. آب با فشار زیاد از فیلتر عبور می‌کند و آلاینده‌های موجود در آب به وسیله فیلتر جذب شده و آب پاکیزه از سوی دیگر خارج می‌شود. به طور کلی این فیلتر ها ذرات بزرگتر از 0.6 میکرون را جذب می نمایند.

زمان تعویض فیلترهای کربن اکتیو در دستگاه‌های تصفیه هوا

بسیاری از دستگاه های تصفیه هوا موجود در بازار از مقادیر بسیار کمی از جاذب کربن استفاد می کنند. برای نمونه دستگاه‌هایی در بازار وجود دارند که تنها از 100 گرم کربن اکیتو دارند.

حجم پایین فیلتر ها باعث کارکرد ضعیف آن ها و تمام شدنشان در بازه های زمانی نزدیک به هم است. اتفاقی که به معنی نیاز های مکرر دستگاه به تعویض این فیلتر ها است.

حداقل میزان قابل قبول جاذب به کار گرفته شده در یک دستگاه تصفیه هوا خانگی با کیفیت، 1 کیلوگرم است و هرچه قدر این میزان بیشتر باشد، عملکرد دستگاه بهتر و فواصل زمانی تعویض فیلتر نیز افزایش خواهد یافت.

به این ترتیب، در هنگام خرید یک دستگاه تصفیه هوا، حتما از فروشنده درباره‌ی میزان جاذب کربن استفاده شده سوال کنید.

فیلتر کربن اکتیو (یا کربن فعال) یکی از پرکاربردترین و مؤثرترین روش‌ها برای تصفیه آب و هوا از آلاینده‌ها و مواد شیمیایی ناخواسته است.

این فیلترها به دلیل توانایی بالای جذب و حذف آلاینده‌ها، در صنایع مختلف و حتی در خانه‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند. در اینجا به بررسی مزایا و معایب استفاده از فیلتر کربن اکتیو می‌پردازیم:

مزایای استفاده از فیلتر کربن اکتیو

1. حذف مؤثر آلاینده‌ها فیلترهای کربن اکتیو قادرند طیف وسیعی از آلاینده‌ها را از آب و هوا حذف کنند. این آلاینده‌ها شامل مواد آلی فرار (VOCs)، کلر، سموم کشاورزی، مواد شیمیایی صنعتی، گازهای نامطلوب و ترکیباتی هستند که ممکن است طعم و بوی ناخوشایندی ایجاد کنند.
2. کاربرد گسترده در صنایع مختلف فیلترهای کربن اکتیو در صنایع مختلفی مانند تصفیه هوا، صنایع غذایی و نوشیدنی، صنایع دارویی و شیمیایی کاربرد دارند. به دلیل توانایی بالای جذب، این فیلترها در بسیاری از فرآیندهای صنعتی جایگاه ویژه‌ای دارند.
3. دوستدار محیط زیست کربن فعال به طور عمده از مواد طبیعی مانند پوسته نارگیل، زغال چوب و زغال سنگ ساخته می‌شود. این مواد قابل بازیافت و تجدیدپذیر هستند که استفاده از آنها را به یک گزینه دوستدار محیط زیست تبدیل می‌کند.
4. ساده و اقتصادی نصب و نگهداری فیلترهای کربن اکتیو به طور نسبی ساده و کم‌هزینه است. این فیلترها نیاز به انرژی کمتری نسبت به سایر روش‌های تصفیه دارند و تعویض و نگهداری آنها نیز به سادگی امکان‌پذیر است.

به این ترتیب فیلتر کربن اکتیو، فیلتر بسیار مهمی است که کاربرد ویژه آن در تصفیه هوا است. این فیلتر در کنار فیلتر هپا در یک دستگاه تصفیه هوا، وظیفه‌ی پاکیزه کردن هوای محیط را برعهده دارند.

هوایی که مهم ترین نیاز ما برای ادامه زندگی است. در این میان انتخاب یک دستگاه تصفیه هوا متاسب که از مقادیر مناسب کربن اکتیو استفاده کرده باشد، ممکن است کمی دشوار باشد. اگر به راهنمایی جهت خرید دستگاه تصفیه هوا نیاز دارید، می‌توانید از متخصصان ما در کوال راهنمایی دریافت نمایید.